Çekişmeli boşanma, eşlerin boşanmanın kendisinde veya sonuçlarında anlaşamadığı davalardır. Manisa Aile Mahkemesinde görülen bu dosyalarda kusur, nafaka, velayet, tazminat ve delil düzeni birlikte yürür. Sinci & Şahin Hukuk Bürosu, Av. Ceren Ayça Şahin’in aile hukuku çalışması kapsamında Şehzadeler’deki ofisten bu davaları takip eder. Süre veya sonuç hakkında peşin hüküm kurulamaz; aşağıdaki çerçeve yürürlükteki Türk Medeni Kanunu ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na göre genel bilgi verir.
Özel sebepler sınırlı sayılmıştır. Zina (m. 161) için hak düşürücü süre, sebebin öğrenilmesinden itibaren altı ay ve her hâlde olayın üzerinden beş yıldır. Affeden eş bu sebebi ileri süremez. Hayata kast, pek kötü muamele veya onur kırıcı davranış (m. 162) da öğrenmeden itibaren altı ay ve her hâlde beş yıl içinde açılmalıdır. Küçük düşürücü suç işleme veya haysiyetsiz hayat sürme (m. 163), diğer eş için ortak hayatı çekilmez kılmışsa boşanma sebebi olabilir. Terk (m. 164) kendiliğinden gerçekleşmez: hâkim veya noter aracılığıyla yapılan ihtardan sonra en az dört ay beklenir ve ortak haneye dönülmemiş olması aranır; toplamda terk en az altı ay sürmelidir. Akıl hastalığı (m. 165) resmi sağlık kurulu raporu ve geçmezlik koşuluna bağlıdır.
Genel sebep, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasıdır (m. 166/1). Şiddetli geçimsizlik olarak da anılır. Kusuru daha ağır olan eşin davası, diğerinin itirazı ve itirazın hakkın kötüye kullanımı sayılmaması hâlinde reddedilebilir. Fiilî ayrılık (m. 166/4) ise ayrı bir kapıdır: reddedilen boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmiş ve ortak hayat yeniden kurulamamışsa, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır ve eşlerden birinin istemiyle boşanmaya karar verilir. Bu üç yıl, ilk davanın açıldığı tarihten değil, ret kararının kesinleşmesinden yürür.
Çekişmeli boşanma yazılı yargılama usulüne tabidir. Dava dilekçesinde vakıalar, hukuki sebepler, deliller ve sonuç talepleri (boşanma, tedbir nafakası, velayet, tazminat, kişisel ilişki) ayrı ayrı yazılır. Davalıya dava dilekçesinin tebliğinden itibaren iki haftalık cevap süresi verilir. Cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri de ikişer haftadır. Süreler tebligatla işler; yanlış adrese tebligat, bütün takvimi kaydırır.
Ön inceleme duruşmasında çekişmeli hususlar tespit edilir, sulh teşvik edilir ve tahkikat planlanır. Tahkikatta tanık dinlenir, gerekirse uzman veya sosyal inceleme raporu alınır, belge ve dijital kayıtlar değerlendirilir. Sözlü yargılama ve hükümden sonra gerekçeli karar tebliğ edilir. İstinaf süresi iki haftadır. Maddi ve hukuki şartları varsa temyiz yolu da açıktır. Manisa Bölge Adliye Mahkemesi istinaf mercii olarak devrededir. Dosyanın kaç ay süreceği tanık sayısı, rapor ihtiyacı ve mahkemenin iş listesine bağlıdır; tek bir süre söylemek doğru olmaz.
Yetki yine m. 168’dir: eşlerden birinin yerleşim yeri veya son altı ay birlikte oturulan yer. Şehzadeler ve Yunusemre adresleri Manisa Aile Mahkemesine gider. Karşı taraf yetki itirazını cevap süresinde yapmalıdır; süre kaçarsa yetkisiz mahkeme yetkili hâle gelebilir. Bu itiraz, cevap dilekçesinin ilk işlerindendir.
Aile mahkemesi vicdani kanıtla karar verir ancak iddia somutlaştırılmalıdır. “Geçimsizdi” cümlesi yetmez. Tarih, yer ve olaya şahit olan kişinin ne gördüğü yazılır. Tanık, duyduğunu değil gördüğünü anlatabildiğinde değerlidir. Mesaj dökümleri, sosyal medya kayıtları, hastane ve darp raporları, kolluk tutanakları, uzaklaştırma kararları ve banka hareketleri sık kullanılan belgelerdir. Ses kaydı ve özel hayatın gizliliği sınırına giren deliller, elde ediliş biçimine göre hukuka aykırı sayılabilir. Kaydı hangi amaçla ve kimden alındığı dava stratejisinin başında konuşulur; hukuka aykırı delil hükme esas alınmaz.
Kusur, tazminat ve yoksulluk nafakasını etkiler. Türk Medeni Kanunu m. 174 maddi ve manevi tazminatı, boşanma yüzünden mevcut veya beklenen menfaati zedelenen ve kusuru daha ağır olmayan eşe tanır. Manevi tazminat kişilik hakkına saldırıyı gerektirir. Yoksulluk nafakasında (m. 175) talep edenin kusuru daha ağır olmamalı ve boşanma yüzünden yoksulluğa düşme tehlikesi bulunmalıdır. Kusur tartışması bu yüzden “sadece kimin haklı olduğu” meselesi değildir; nafaka ve tazminat kapısını açar veya kapatır.
Türk Medeni Kanunu m. 169, boşanma davası açılınca hâkime, davanın devamı boyunca eşlerin barınması, geçimi, çocukların bakımı ve malların yönetimi için geçici önlem alma yetkisi verir. Tedbir nafakası bu kapsamda, bazen talep olmasa da hâkim tarafından değerlendirilir. Çocuk yanındaysa geçici velayet ve kişisel ilişki de tensiple kurulabilir. Aile konutuna ilişkin şerh veya 6284 sayılı Kanun kapsamında koruma kararı, şiddet iddiası varsa ayrı bir yoldur ve boşanma davasıyla birlikte düşünülmelidir. Tedbir kararı hüküm kesinleşene kadar işler; asıl nafaka ve velayet ise kararla birlikte kurulur.
Tedbir istenmeden aylar geçmesi, özellikle çocuk yanında kalan ve geliri olmayan eş için fiilî sıkıntı doğurur. Dilekçede gelir belgeleri, kira kontratosu, okul gideri ve sağlık masrafı eklenirse hâkimin ölçüsü somutlaşır. Tutar, ilerdeki yoksulluk nafakasının aynısı olmak zorunda değildir.
Velayet, iştirak nafakası, yoksulluk nafakası ve tazminat çekişmeli boşanmanın içinde talep edilir. Mal rejiminin tasfiyesi uygulamada çoğunlukla ayrı bir dava olarak açılır; çünkü artık değer hesabı, taşınmaz keşfi ve şirket kaydı boşanma yargılamasını uzatır. Eşya ve ziynet alacağı da ayrı bir eda davası olabilir. Bu tercih, hak düşürücü sürelerle karıştırılmamalıdır. Maddi-manevi tazminat ve yoksulluk nafakası, boşanma sırasında istenmemişse, hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıl içinde (m. 178) açılmalıdır. Mal rejimi bu bir yıla tabi değildir. Ayrıntı mal paylaşımı, nafaka ve velayet sayfalarındadır.
Dava devam ederken eşler uzlaşırsa, protokol düzenlenerek anlaşmalı boşanmaya geçilebilir. Bunun için bir yıllık evlilik şartı ve bizzat dinlenme hâlâ aranır. Uzlaşma olmazsa tahkikat tamamlanır. Anlaşmalı yolun şartları için anlaşmalı boşanma sayfasına bakılabilir.
İlk açan olmak tek başına kusuru veya velayeti belirlemez. Erken açmak, tedbir talep etmek ve delili süresinde sunmak açısından faydalı olabilir. Karşı dava da açılabilir. Strateji, olay tarihleri ve hak düşürücü sürelere göre kurulur.
Belge, mesaj ve diğer deliller tanığın yerini tutabilir. Hâkim, vakıanın ispatlandığı kanaatine varırsa tanık dinlemeden de karar verebilir. Somut olayı gören tanık varsa yine de listeye alınması faydalıdır.
Aynı sebeplere dayanarak hemen yeni dava açmak kural olarak mümkün değildir. Fiilî ayrılık yolunda, ret kararının kesinleşmesinden itibaren üç yıl geçmesi ve ortak hayatın kurulamamış olması aranır. Yeni ve farklı bir boşanma sebebi ortaya çıkmışsa süre beklenmeden o sebep ileri sürülebilir.
Vekille temsil mümkündür. Hâkim, gerekirse tarafların bizzat hazır bulunmasına karar verebilir. Anlaşmalıya dönülürse her iki eşin salonda olması şarttır.
Şehzadeler ve Yunusemre için görevli ve çoğu dosyada yetkili mahkeme Manisa Aile Mahkemesidir. Diğer ilçelerde yerleşim varsa yetki o ilçeye de ait olabilir. Ofis adresi No:42/16 Kat:6, 45020 Şehzadeler/Manisa’dır; telefon 0507 414 23 06.
Aile hukuku dosyaları birbirine bağlıdır. Şu sayfalar birlikte okunabilir: Manisa boşanma avukatı, anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanma, nafaka, velayet, mal paylaşımı ve Manisa miras avukatı. Şehzadeler'den açılacak çekişmeli davalarda yetki ve dilekçe aşamaları için Şehzadeler boşanma avukatı sayfasına göz atılabilir. Yazılı değerlendirme ve randevu için iletişim sayfasını kullanabilir veya 0507 414 23 06 numaralı hattı arayabilirsiniz. Büromuz 1.ANAFARTALAR MAH, SULTAN MUSTAFA, Mustafa Kemal Paşa Cd. VAKIF İŞ HANI NO:42/16 D:6.KAT, 45020 Şehzadeler/Manisa adresindedir. Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; süreler ve sonuçlar somut dosyanın tarihine, delillerine ve yürürlükteki mevzuata göre değişir.
